Czyszczenie i konserwacja instrumentów. Czego można się spodziewać ?

Zawód dentysty, leczenie jak również związana z procesem leczenia technika, zmieniły się bardzo na przestrzeni ostatnich lat. Dotyczy to również procedur higieny. Obecnie, proces przygotowania instrumentów do ponownego użycia to kompleksowa procedura obejmująca sam proces przygotowania, jak również protokół postępowania. Proces ten musi być regularnie optymalizowany i unowocześniany zgodnie z najnowszymi osiągnięciami naukowymi i technologicznymi. W przypadku niektórych produktów proces odkażania jest bardziej wymagający. Dotyczy to takich instrumentów jak: turbiny, prostnice i kątnice stomatologiczne. Są to instrumenty trudne do czyszczenia i sterylizacji, które bez użycia odpowiednich urządzeń oraz szczegółowych procedur będą wymagały specjalnego uwiarygodnienia poprawności i skuteczności ich sterylności.

Właściwe czyszczenie to baza dla całego procesu przygotowania instrumentu do ponownego użycia i podstawa bezpiecznej sterylizacji. Podczas procesu sterylizacji znajdujące się na instrumentach osady, zanieczyszczenia, pozostałości krwi i innych płynów są przeszkodą dla pary wodnej. Dlatego też, większość wytycznych podkreśla, że: „tylko czyste instrumenty mogą być sterylizowane.”


Oceniając wzrokowo, instrumenty muszą być czyste i wolne od organicznych pozostałości (białka krwi, tłuszcze, biofilm) osadów mineralnych, zanieczyszczeń i plam, aby można poddać je procesowi sterylizacji parą wodną. Właściwe czyszczenie prowadzi do redukcji populacji bakterii

Zilustrowany w Cyklu Sinnera proces czyszczenia, wiąże ze sobą cztery oddziałujące czynniki w zmiennych proporcjach:

Cykl Sinnera


Cykl Sinnera

  • Środki chemiczne
  • Czyszczenie mechaniczne
  • Temperatura
  • Czas kontaktu

Jeśli jeden z czynników zostanie zredukowany, inne muszą wzrosnąć dla zapewnienia skutecznej procedury czyszczenia.

Substancje chemiczne wykorzystywane jako detergenty są roztworem kwasowym lub zasadowym. Detergenty zawierają substancje powierzchniowo czynne o własnościach powodujących namaczanie, pienienie się, powstawanie filmu i dodatkowo dyspergatora. Efektywność tych środków wzrasta lub maleje w zależności od ich stężenia. Jednakże, wyższe stężenia detergentu mogą powodować większe koszty użytkowania, związane z koniecznością dodatkowego mycia lub powodując uszkodzenie instrumentów. Wybór detergentu zależy od typu skażenia (organiczny, mineralny, drobnoustrojowy, itd.), typu powierzchni, jej wykończenia (gładka, szorstka, zniszczona) oraz kształtu instrumentu..

Czynnik mechaniczny czyszczenie mechaniczne wytwarza tarcie i ciśnienie t.j. siły konieczne do usunięcia brudu oraz wprowadza roztwór w styczność z instrumentem. Czyszczenie mechaniczne powoduje roznoszenie brudu po powierzchni instrumentu.
Jeśli do czyszczenia nie jest stosowane urządzenie mechaniczne, osoba wykonująca tą czynność ręcznie usuwa zanieczyszczenia przez szorowanie i szczotkowanie.

Temperatura redukuje napięcie powierzchniowe płynu, przyspiesza reakcje chemiczne (moczenie, pienienie), zmiękcza plamy i zabrudzenia oraz zwiększa skuteczność substancji powierzchniowo-czynnej. Dodatkowo poprawia skuteczność detergentów ale trzeba pamiętać że temperatura nie może przekraczać 45°C aby zapobiec wniknięciu białek krwi w powierzchnię instrumentu.

Czas kontaktu jest ściśle powiązany z procesem czyszczenia i wynika z pozostałych trzech czynników.

Wyzwania manualnej konserwacji.


Niewielki rozmiar instrumentów oraz ich skomplikowana budowa sprawiają, iż ich wewnętrzne części są poddawane ciągłej miniaturyzacji. Ponad to wykonywane są z różnych materiałów i coraz częściej zawierają również elementy elektroniczne. Wszystko to sprawia, iż proces właściwego czyszczenia jest ogromnym wyzwaniem.

 

Instrument obrotowy

Jeśli instrumenty nie mogą być rozłożone, proces manualnego czyszczenia wszystkich wewnętrznych części takich jak: przekładnia, zacisk, łożyska, kanały i otwory sprayowe, jest nie lada wyzwaniem. Dodatkowo instrumenty nie mogą być moczone i myte w myjkach ultradźwiękowych, co również nie ułatwia procesu czyszczenia. Obecnie zaleca się czyszczenie zewnętrznej powierzchni instrumentu miękką szczotką pod bieżącą wodą, zwracając jednocześnie uwagę na to, aby woda nie dostała się do wnętrza instrumentu. Po umyciu i wysuszeniu instrument musi być poddany procesowi konserwacji, a następnie sterylizacji. Konserwacja wykonywany manualnie przy użyciu oleju w sprayu może, w przypadku niewłaściwego wykonania, prowadzić do zwiększonego zużycia oleju. Powoduje to zwiększenie kosztów konserwacji,a dodatkowo jest nieprzyjazne dla środowiska.

Każdy zgodzi się z tym, iż zarówno proces konserwacji, jak i przygotowania instrumentów do ponownego użycia ma ogromne znaczenie. Niewłaściwie wykonywane procesy, prowadzą do zdecydowanego skrócenia żywotności instrumentów nawet o 50%. Ponad to instrumenty są niesterylne, co ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo personelu i pacjentów. Stosowanie jednego instrumentu u wielu pacjentów bez właściwie przeprowadzonego procesu konserwacji i sterylizacji, zwiększa ryzyko przenoszenia chorób zakaźnych takich jak wirusowe zapalenie wątroby typu B,C, D oraz wirus HIV.

A może konserwacja automatyczna?


Protokół przygotowania instrumentów do ponownego użycia rozpoczyna się dezynfekcją wstępną natychmiast po jego użyciu. Zazwyczaj asystentka przeciera instrument ściereczką nasączoną środkiem odkażającym podczas zdejmowania go z szybkozłączki lub mikrosilnika.
Wyszczególnione obok 4 składowe procesu konserwacji mogą być wykonane za pomocą specjalistycznego urządzenia. Jednakże należy podkreślić, iż nie wszystkie urządzenia przeprowadzają wszystkie 4 elementy tego procesu. Niektóre z nich tylko myją wewnątrz i konserwują, inne po prostu konserwują. W takim przypadku nadal będzie konieczność wykonania dodatkowych czynności manualnie. Dlatego też przed dokonaniem zakupu należy sprawdzić dokładnie, które urządzenia wykonują wszystkie składowe procesu konserwacji.

Automatyczna konserwacja
4 kroki konserwacji

Jak prawidłowo przygotować instrumenty do ponownego użycia za pomocą urządzenia?


Oczywiście mówimy o urządzeniu „wszystko w jednym”: czyszczenie wewnątrz i na zewnątrz, mycie, przedmuchiwanie i konserwowanie tj. wszystkie 4 niezbędne kroki.

Gruntowne wewnętrzne czyszczenie ma kluczowe znaczenie w procesie odkażania i stanowi wyzwaniem dla automatycznych procesów, których celem jest gruntowne czyszczenie wewnętrznych elementów instrumentu. Zazwyczaj wewnętrzne czyszczenie odbywa się poprzez rozpylenie rozcieńczonego detergentu, który przedostaje się do wewnętrznych części instrumentu. To spełnia opisany wcześniej cykl Sinnera, będący połączeniem działania środków chemicznych (detergent), sił mechanicznych (ciśnienie powietrza) i temperatury przez określony czas.

Skuteczne czyszczenie wymaga aby 4 czynniki cyklu Sinnera były poprawnie zbilansowane. Dodatkowo problem stanowi fakt, iż nie znamy wpływu środków chemicznych na instrument. Jednakże głównym wyzwaniem jest brak jednego czynnika tj. siły mechanicznej. Jak wspomniano już wcześniej brak jednego czynnika cyklu Sinnera musi być skompensowany wzrostem pozostałych czynników. Dlatego też jeśli nie ma wcale lub czyszczenie mechaniczne jest niewielki, stężenie albo / i moc środków chemicznych musi być zintensyfikowana. Również temperatura jak i czas kontaktu ze środkiem muszą być zwiększone. Jednakże zbyt wysokie stężenie środków chemicznych może prowadzić do uszkodzenia instrumentu oraz spowodować konieczność dodatkowego płukania. Ponad to nadmierne stosowanie środków chemicznych może doprowadzić do skrócenia żywotności instrumentów oraz zwiększenia kosztów ich naprawy.

Urządzenia wysokiej klasy zapewniają doskonałą konserwację. Olej przy użyciu sprężonego powietrza dostaje się do wszystkich wewnętrznych części instrumentu. Zaś jego nadmiar usuwany jest przez strumień sprężonego powietrza w drugiej części procesu. Dzięki temu na częściach mechanicznych pozostaje cienka warstwa oleju. Taki system konserwacji jest zdecydowanie skuteczniejszy i bardziej ekonomiczny w porównaniu do tradycyjnej konserwacji olejem w sprayu.

Assistina 3x3


Od ponad 125 lat, rodzinna firma W&H Dentalwerk jest jednym z wiodących w świecie producentów urządzeń do stomatologii. Podstawą biznesu jest produkcja końcówkach stomatologicznych, urządzeń do ich konserwacji i sterylizacji. Dzięki obecności w tej branży od lat, W&H może pochwalić się ogromnym doświadczeniem i wiedzą w tym zakresie.

Podczas projektowania nowego urządzenia Assistina 3x3, głównym celem było stworzenie urządzenia, które spełni wszystkie 4 niezbędne elementy procesu przygotowania poprzez połączenie istotnych parametrów, które zagwarantują najwyższy poziom bezpieczeństwa, zarówna dla użytkowników jak i pacjentów oraz przedłużą żywotność instrumentów konserwowanych w tym urządzeniu. Inżynierowie odnieśli sukces projektując innowacyjne urządzenie, które zapewnia gruntowne czyszczenie wewnętrznych części, jak również opcjonalnie zewnętrzne mycie, dzięki pierścieniowi który porusza się wzdłuż końcówek rozpylając z 6 dusz sprayowych pod dużym ciśnieniem roztwór czyszczący.
Zgodnie z zasadami cyklu Sinnera, ilość środka chemicznego może być znacząco redukowana dzięki wzrostowi czynnika mechanicznego. Ten opatentowany system zapobiega ogrzewaniu zarówno roztworu czyszczącego jak również instrumentu. Skraca także całkowity czas cyklu do 6,5 minuty oraz obniża koszt przygotowania instrumentu do kilku € centów. Taki sposób czyszczenia wewnętrznego nie może być zastąpiony procesem ręcznym. Eliminacja szczotkowania i szorowania powoduje, iż nie powstają mikro zadrapania, które pojawiają się na instrumencie podczas manualnego czyszczenia i mogą powodować dalsze uszkodzenia.

Assistina 3x3
Christian Stempf
Christian Stempf
Doradca w zakresie higieny W&H Group

O autorze

Christian Stempf od lat związany jest branżą stomatologiczną. Od ponad 20 lat angażuje się w szeroko rozumianą profilaktykę zakażeń i procesy sterylizacji w stomatologii. Jest członkiem Europejskiego Komitetu Normalizacji, który opracował pierwszą normę dotyczącą małych sterylizatorów parowych. Swoje doświadczenie i ogromną wiedzę praktyczną zdobył dzięki współpracy ze światowymi specjalistami w dziedzinie ochrony zdrowia i profilaktyki zakażeń. Swoją wiedzą dzieli się wygłaszając wykłady z zagadnień sterylizacji i profilaktyki zakażeń.