Genel bakışa dön
Giriş
Kategori
Raporlar & Çalışmalar
Etiketler
Implantoloji, Oral cerrahi

Piezo cerrahi: Gömülü yirmi yaş dişlerinin basitleştirilmiş çekimi

02.08.2026

İlk olarak Dental Tribune Latin America’da yayınlanmıştır.

Gömülü yirmi yaş dişlerinin çekimi, diş hekimliğinde en sık gerçekleştirilen cerrahi işlemlerden biridir. Çoğu ağız cerrahisi prosedüründe olduğu gibi, ameliyat sonrası komplikasyonları veya hasarları azaltmak ve/veya önlemek amacıyla en uygun tedavi planını oluşturmak için kapsamlı bir klinik ve radyografik değerlendirme gerektirir.1

Piezoelektrik teknoloji, yirmi yaş dişine cerrahi erişim sağlayan osteotomi sırasında keski veya döner aletlere olan ihtiyacı ortadan kaldırarak yirmi yaş dişinin çekilmesini kolaylaştırır. Bu makale, işlemin gerekli her adımını özetlemektedir.

İşlemin karmaşıklığı; dişin konumu, derinliği, açılanması ve çevresindeki kemiğin yoğunluğuna bağlı olarak değişebilir.2 Üçüncü molar çekiminin en kritik ve belirleyici aşamalarından biri, dişe cerrahi erişim öncesinde ve erişim sırasında gerçekleştirilen osteotomidir. Bu işlem için keski, çekiç veya döner aletler gibi çeşitli enstrümanlar kullanılabilir.3

Bu enstrümanlar oldukça invaziv olabilir; yumuşak ve sert dokularda yaralanma riski oluşturabilir ve belirgin bir inflamatuar yanıta neden olabilir. Ameliyat sonrası belirtiler sıklıkla ağrı, şişlik ve çenenin manipülasyonuna bağlı kas spazmı nedeniyle ağız açıklığında kısıtlılık şeklinde görülür.4
Üçüncü molarların çekimine karar verilmeden önce; doğru tanı, net endikasyonlar, kontrendikasyonlar ve seçilen tekniğe bağlı riskleri içeren kapsamlı bir değerlendirme yapılmalıdır.5,6

Üçüncü molar çekiminin temel endikasyonu, dişle doğrudan ilişkili bir patolojinin varlığıdır. Bunlar arasında restore edilemeyen çürükler, kırıklar, kistler, tümörler veya bazı durumlarda tedavi edilemeyen perikoronit yer alır. Bunun yanı sıra, komşu dişleri etkileyen lezyonlar nedeniyle de çekim endikasyonu oluşabilir. Proksimal çürük lezyonları, kök rezorpsiyonları veya aktif periodontal hastalıklar buna örnek olarak gösterilebilir. Ayrıca üçüncü molarlar; planlanan ortodontik, protetik veya karmaşık cerrahi tedavilere engel teşkil ediyorsa da çekilebilir.7

Tanı doğrulandıktan sonra, gömülü dişin çekim tekniği planlanırken aşağıdaki faktörler dikkate alınmalıdır:

  • tooth's position (vertical, mesioangular, distoangular, horizontal, or other)
  • depth and degree of impaction
  • eruption obstruction in relation to the second molar
  • root morphology (as root curvature influences the extraction path)
  • proximity to the inferior alveolar nerve canal
  • any associated pathology
  • bone density
  • structural integrity of the adjacent second molar

Yüksek devirli başlıklar, kısmen veya tamamen gömülü üçüncü molarların çevresindeki sert dokunun uzaklaştırılmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Morfolojik analizler, döner enstrümanların kemik uzaklaştırma sırasında oluşan yüksek sıcaklıklar nedeniyle düzensiz kemik yüzeyleri ve marjinal osteonekroz oluşturabileceğini göstermiştir.8

Buna karşılık, piezoelektrik enstrümanlar mikrometrik kesiler gerçekleştirerek yalnızca minimal miktarda kemik uzaklaştırır ve geleneksel döner frezlere kıyasla marjinal termonekroz riskini önemli ölçüde azaltır.9 Mikrometrik hareketler daha yüksek kesim hassasiyeti ve dokunsal geri bildirim sağlarken, döner enstrümanlarla tipik olarak ilişkili aşırı titreşimleri de ortadan kaldırır.10  

Cihazın salınım amplitüdü yatay yönde 60-200 µm, dikey yönde ise 20-60 µm arasında değişmektedir. Bu değerler, osilasyonlu mikro testerelerden belirgin şekilde daha düşüktür ve son derece hassas ve güvenli osteotomilerin gerçekleştirilmesine olanak tanır. Ayrıca, enstrümanın oluşturduğu ultrasonik titreşimler irrigasyon sıvısını çok ince partiküllere ayırır (kavitasyon etkisi olarak bilinen fenomen) ve hemostatik bir etki oluşturarak kan kaybını azaltır. Bu sayede cerrahi saha net ve engelsiz bir şekilde görülebilir.11,12

Jian Q. ve ark.13, piezocerrahi uygulanan hastalarda operasyon süresinin daha uzun olmasına rağmen ameliyat sonrası inflamasyonun daha az görüldüğünü bildirmiş ve piezocerrahinin gömülü üçüncü molar çekimleri için umut verici bir alternatif olduğunu belirtmiştir. Buna karşılık Rullo ve ark.14, özellikle piezoelektrik cihazın daha yavaş, mikrometrik kesim mekanizmasına bağlı olarak daha uzun operasyon sürelerinin ameliyat sonrası ağrıda artışla ilişkili olabileceğini bildirmiştir.

Üçüncü molar çekimi sonrasında görülen ameliyat sonrası ağrının yalnızca cerrahi teknikle ilişkili olmadığı da unutulmamalıdır. Flep elevasyonunun kapsamı, sigara kullanımı, ağız hijyeni durumu, hastanın yaşı, anksiyete düzeyi ve perikoronit öyküsü gibi çeşitli faktörler de ameliyat sonrası ağrıyı etkileyebilmektedir.

Klinik uygulamalar

Üçüncü moların doğru lokalizasyonu büyük önem taşır. Klinik değerlendirmenin yanı sıra, panoramik ve periapikal görüntüleme gibi radyografik yöntemler ile konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) gibi tomografik teknikler de kullanılmalıdır. Bu yöntemler; dişin pozisyonunu, gömülülük derecesini ve iyatrojenik yaralanmaları önlemek amacıyla risk altındaki komşu anatomik yapılarla (örneğin inferior alveolar sinir) olan yakınlığını belirlemeye yardımcı olur (Şekil 1).

Şekil 1. Üçüncü moların konumu: Dikey konumda bulunan üçüncü azı dişi (a). Mezioangular konumda bulunan üçüncü azı dişi (b). Yatay konumda bulunan üçüncü azı dişi (c).

İşlem, inferior alveolar siniri ve dallarını anestezi altına almak amacıyla mandibular sinir bloğunun uygulanmasıyla başlar. Ardından, çekilecek üçüncü moların pozisyonuna göre cerrahi erişim planlanır. Didaktik amaçlarla, Şekil 1 (c)'de gösterilen moların çekimi açıklanacaktır:

Retromolar bölgede, ikinci moların distaline doğru uzanan horizontal bir insizyon yapılır. Bunu, ikinci molar boyunca mezial yönde devam eden intrasulküler insizyon takip eder ve işlem, mukogingival birleşim hattına kadar uzanan tam kalınlıklı vertikal bir insizyon ile tamamlanır (Şekil 2).

Üçüncü molara erişim için insizyon tasarımı.
Şekil 3. Üçüncü molara erişim için tam kalınlıklı flebin kaldırılması.
Şekil 4. Oklüzal seviyede, kemik cerrahisi için düz ve/veya açılı piezo enstrümanlar (örneğin W&H B1, B2R veya B2L) kullanılarak osteotomi alanının sınırlarının belirlenmesi. Frontal görünüm (a). Oklüzal görünüm (b).
Şekil 5. Koronal oklüzal bölümdeki kemik parçasının kırılması ve uzaklaştırılması.
Şekil 6. Bukkal seviyede, düz ve/veya açılı tırtıklı piezo enstrüman (örneğin W&H B1, B2R veya B2L) kullanılarak osteotomi alanının sınırlarının belirlenmesi ve kırılması.
Bukkal kemik parçasının uzaklaştırılması.
Şekil 8. Yüksek devirli frez ve/veya piezoelektrik enstrüman (örneğin W&H B6 veya B7) kullanılarak odontoseksiyon yapılması. Ardından, diş çekimini kolaylaştırmak amacıyla perikoronal boşluk piezoelektrik periyotom (W&H EX1 veya EX2) ile genişletilir.
Şekil 9. Üçüncü moların koronal kısmının çekimi.
Şekil 10. Kalan diş parçasının düz elevatörler kullanılarak mezial yönde çekilmesi.
Şekil 11. Üçüncü molara ait rezidüel kök parçasının uzaklaştırılması.
Şekil 12. Perikoronal dokunun uzaklaştırılması ve çekim soketinin incelenmesi.
Şekil 13. Flebin yeniden konumlandırılması ve sütür uygulanması.

Klinik Vaka: Gömülü Bir Üçüncü Moların Çekimi

34 yaşındaki kadın hasta, 38 numaralı diş bölgesinde rahatsızlık şikâyetiyle başvurmuştur. Klinik muayenede lokalize şişlik ve palpasyonda hassasiyet tespit edilmiştir. Hastada hafif derecede ağız açıklığı kısıtlılığı ve sağ temporomandibular eklemde (TME) tek taraflı krepitasyon gözlenmiş, ancak açma ve kapama hareketleri sırasında herhangi bir semptom saptanmamıştır. Radyografik inceleme, gömülü bir üçüncü moların varlığını ve 37 numaralı dişin distal yüzeyinin olası etkilenimini doğrulamıştır. 38 numaralı diş, Pell ve Gregory sınıflamasına (1993) göre Sınıf IIIC olarak değerlendirilmiş ve Winter sınıflamasına (1926) göre mezyoangüler pozisyonda, görünüşe göre kök gelişimi tamamlanmamış olarak belirlenmiştir.

Şekil 14. Gömülü alt üçüncü moları gösteren ameliyat öncesi radyografi.
Şekil 15. Gömülü 38 numaralı dişin klinik görünümü (a). Vestibüler ve distal intrasulküler
Şekil 15. Gömülü 38 numaralı dişin klinik görünümü (a). Vestibüler ve distal intrasulküler insizyonlar ile 37 numaralı dişin mezialinde yapılan vertikal insizyon (b). Elektrokoter cihazının kesici ucu kullanılarak 37 numaralı dişin distalinde yapılan horizontal insizyon (c).
Şekil 16. Elektrokoter cihazının koagülasyon ucuyla koterizasyon uygulanması (a). Flebin kaldırılması (b). W&H Piezomed için B6 piezo testere ucu kullanılarak gerçekleştirilen osteotomi (c).
Şekil 18. W&H B6 piezo testere ucu kullanılarak ilk kemik parçasına ait osteotominin tamamlanması (a, b, c).
Şekil 19. İlk kemik parçasının uzaklaştırılması (a, b). İkinci kemik bloğunun B6 piezo enstrüman ile uzaklaştırılması (c).
Şekil 20. İkinci kemik parçasının uzaklaştırılması (a). B6 piezo testere ucu ile kemik penceresinin genişletilmesi (b).
Şekil 21. Düz tırtıklı B6 piezo testere (W&H) kullanılarak kemik penceresinin genişletilmesi (a). Elektrokoter cihazının kesme ve koagülasyon ucu ile rezidüel yumuşak dokunun uzaklaştırılması (b). 38 numaralı dişin klinik kronunun açığa çıkarılması (c).
Şekil 22. Distal kemik penceresinin genişletilmesi (a). Geleneksel düz elevatör kullanılarak 38 numaralı dişin distal yönde hareket ettirilmesi (b).
Şekil 23. Geleneksel düz elevatör kullanılarak 38 numaralı dişin lüksasyonu (a). 38 numaralı dişin çekimi (b).
Şekil 24. 38 numaralı dişin çekimi (a). 38 numaralı dişin çekim soketi (b).
Şekil 25. Kök dilaserasyonunu ve köklerin birbirine yakınlığını gösteren, farklı açılardan görüntülenmiş 38 numaralı diş (a, b, c).
Şekil 26. Flebin yeniden konumlandırılması ve poliglikolik asit sütür ile kapatılması (a, b).

Sonuç

Doku hasarını önlemek amacıyla mikrometrik kesim teknolojisinden yararlanan piezoelektrik cihazlar, gömülü yirmi yaş dişlerinin çekimleri sırasında geleneksel döner aletlere kıyasla marjinal termonekroz riskini önemli ölçüde azaltmaktadır.

Dr. José Carlos Rosas Díaz Hakkında

Peru'nun Lima kentindeki Universidad Privada San Juan Bautista (UPSJB) Diş Hekimliği Fakültesi'nin eski Direktörü olan Dr. José Carlos Rosas Díaz, stomatoloji alanında yüksek lisans derecesine sahiptir ve UPSJB'de araştırmacı olarak görev yapmaktadır. Kendisi Kapsamlı Oral Rehabilitasyon, Kapsamlı Oral İmplantoloji ve Periodontoloji alanlarında uzmandır.

Dr. José Carlos Rosas Díaz

Özel Seri: Piezo Cerrahi
Click here to see the article
dental-tribune.com

Referanslar

  1. Lui JN, Khin MM, Krishnaswamy G, et al. Prognostic factors relating to the outcome of endodontic microsurgery. J Endod. 2014;40(8):1071-1076.
  2. Kerekes K, Tronstad L. Long-term results of endodontic treatment performed with a standardized technique. J Endod. 1979;5(3):83-90.
  3. Lieblich SE. Endodontic surgery. Dent Clin North Am. 2012;56(1):121-ix.
  4. Walton RE, Ardjmand K. Histological evaluation of the presence of bacteria in induced periapical lesions in monkeys. J Endod.1992;18(5):216-27.
  5. Tronstad L, Barnett F, Cervone F. Periapical bacterial plaque in teeth with refractory to endodontic treatment. Endod Dent Traumatol. 1990;6(2):73-7.
  6. Jepsen K, Schneider E, Dommisch H, et al. Management of a Central Incisor with Horizontal Root Fracture for Esthetic and Functional Rehabilitation. Int J Periodontics Restorative Dent. 2016;36(1):65-73.
  7. Brito-Junior M, Faria-e-Silva AL, Quintino AC, et al. Orthograde retreatment failure with extruded MTA apical plug in a large periradicular lesion followed by surgical intervention: case report. Gen Dent. 2012;60(2):96-100.
  8. Szalma J, Soós B, Krajczár K, et al. Piezosurgical management of sealer extrusion-associated mental nerve anaesthesia: A case report. Aust Endod J. 2019;45(2):274-280.
  9. Kang M, In Jung H, Song M, et al. Outcome of nonsurgical retreatment and endodontic microsurgery: a meta-analysis. Clin Oral Investig. 2015;19(3):569-582.
  10. Abella F, de Ribot J, Doria G, et al. Applications of piezoelectric surgery in endodontic surgery: a literature review. J Endod. 2014;40(3):325-332.
  11. Kim S, Kratchman S. Modern endodontic surgery concepts and practice: a review. J Endod. 2006;32(7):601-23.
  12. Song M, Nam T, Shin SJ, Kim E. Comparison of clinical outcomes of endodontic microsurgery: 1 year versus long-term follow-up. J Endod. 2014;40(4):490-494.
  13. Lofthag-Hansen S, Huumonen S, Gröndahl K, et al. Limited cone-beam CT and intraoral radiography for the diagnosis of periapical pathology. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2007;103(1): 114-9.
  14. Strbac GD, Schnappauf A, Giannis K, et al. Guided Modern Endodontic Surgery: A Novel Approach for Guided Osteotomy and Root Resection. J Endod. 2017;43(3):496-501.
  15. Moreno-Rabié C, Torres A, Lambrechts P, et al. Clinical applications, accuracy and limitations of guided endodontics: a systematic review. Int Endod J. 2020;53(2):214-231.
  16. Kocyigit ID, Atil F, Alp YE, et al. Piezosurgery versus conventional surgery in radicular cyst enucleation. J Craniofac Surg. 2012; 23(6):1805-8.
  17. Hirsch V, Kohli MR, Kim S. Apicoectomy of maxillary anterior teeth through a piezoelectric bony-window osteotomy: two case reports introducing a new technique to preserve cortical bone. Restor Dent Endod. 2016;41(4):310-315.
  18. Gagliani M, Taschieri S, Molinari R. Ultrasonic root-end preparation: influence of cutting angle on the apical seal. J Endod. 1998;24(11):726-30.
  19. Rubinstein RA, Kim S. Short-term observation of the results of endodontic surgery with the use of surgical operation microscope and Super-EBA as root end filling material. J Endod. 1999;25(1):43-8.
  20. Del Fabbro M, Tsesis I, Rosano G, et al. Scanning electron microscopic analysis of the integrity of the root-end surface after root-end management using piezoelectric device: a cadaveric study. J Endod. 2010;36(10):1693-7.
  21. Tsesis I, Rosen E, Taschieri S, et al. Outcomes of surgical endodontic treatment performed by a modern technique: an updated meta-analysis of the literature. J Endod. 2013;39(3):332-9.
  22. Bastien AV, Adnot J, Moizan H, et al. Secondary surgical decompression of the inferior alveolar nerve after overfilling of endodontic sealer into the mandibular canal: Case report and literature review. J Stomatol Oral Maxillofac Surg. 2017;118(6):389-392.

Osstell Beacon

For measuring and representing implant stability.

Piezo surgery for Implantmed

As a simple add-on solution, the Piezomed module can now be used in conjunction with Implantmed Plus.

Piezomed Instruments

for bone surgery, periodontology and extraction, for retrograde endodontics and for lateral sinus lift.
Kategori
Raporlar & Çalışmalar
Etiketler
Implantoloji, Oral cerrahi

Yorumlar